DUIZELINGWEKKEND DOORKIJKJE van Samuel van Hoogstraten (1627-1678)

Wat een parel van een kunstwerk! Dit bedrieglijk echt lijkende doorkijkje van een lezende jongeman in een Renaissancepaleis is een aanwinst van het Dordrechts Museum om snel te bezoeken en eindeloos naar te gaan kijken.

Het imposante perspectiefstuk, dat bijna 2,5 meter hoog is, behoort tot de meest ambitieuze en complexe ‘doorkijkjes’ die de kunstenaar heeft gemaakt. Op het schilderij heeft de hond de kijker in de gaten. Als we over de drempel stappen, zal de rust worden verstoord door zijn geblaf. Dan kijkt de lezende jongen op uit zijn boek en zal ook hij ons opmerken. Samuel van Hoogstraten was gespecialiseerd in voorstellingen die bedrieglijk echt lijken. In dit levensgrote werk kijken we via een doorgang binnen in een paleis, waar in de kelder een haardvuur brandt. Het gouden hek is een mooi voorbeeld van de vakkundig nagebootste lichtval. Langs de zuilengalerij en door de deuropening vangen we een glimp op van een uitgestrekte tuin.

Het Dordrechts Museum wilde graag een groot perspectiefstuk van Samuel van Hoogstraten verwerven, maar zulke kunstwerken komen zelden op de markt. Dit exemplaar werd in 2022 relatief onverwacht aangeboden op de veiling, waardoor het museum niet genoeg tijd had om geld bij elkaar te brengen. De kunsthandelaar die het schilderij kocht, gaf het museum de gelegenheid om het kunstwerk van hem te kopen. Dankzij de steun van onder meer de Vereniging Rembrandt, het Mondriaan Fonds en het Nationaal Aankoopfonds van het ministerie van OCW werd de gedroomde aanwinst alsnog gerealiseerd. Voortaan is dit perspectiefstuk het kroonjuweel van de groep Hoogstraten-schilderijen in het museum, waaronder ook het imposante ‘Portret van Sir Norton Knatchbull’ en het illusionistische brievenbord.

Aangekocht in 2023 met steun van de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar Themafonds 17de-eeuwse schilderkunst en haar VriendenLoterij Aankoopfonds), het Mondriaan Fonds en het Nationaal Aankoopfonds van het ministerie van OCW, de gemeente Dordrecht, de Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum, het Hendrik Mullerfonds, de De Lancey Foundation, de Van der Mandele Stichting, de Stichting Familie Van Hoogstraten en particuliere begunstigers.

Bron: persbericht Vereniging Rembrandt